Help de somberte bestrijden - Iedereen kan het

Over moments of kindness

Als je op een schaal van 1 tot 10 moet aangeven hoe het met de wereld gaat — 1 is "we gaan met z'n allen naar de kloten", 10 is "mijn kinderen groeien op in een fantastische wereld" — waar kom je dan uit? De meeste mensen landen ergens rond de 3 of 4. Oorlogen. Polarisatie. Het grote plaatje stemt niet vrolijk.

Maar er is een tegenbeweging mogelijk. En die begint verrassend klein.

In 1972 deden Alice Isen en Paula Levin een briljant experiment. De opzet was simpel: iemand moest ergens iets wegbrengen en onderweg liet een vrouw een stapel papieren vallen, recht voor hun neus. De vraag: hoeveel mensen stoppen om te helpen?

Vier procent.

Toen veranderden de onderzoekers één ding. Ze gaven de proefpersonen vooraf een dubbeltje. Tien cent, zomaar. Daarna weer dezelfde situatie: vrouw laat papieren vallen. Nu stopte 87 procent om te helpen.

Lees dat nog eens. Van 4 naar 87 procent. Door tien cent.

Wat hier gebeurt is geen toeval. Als iemand iets aardigs voor je doet — iets kleins, iets onverwachts — komt er een chemische cocktail vrij in je brein. Oxytocine, het verbindingshormoon. Dopamine, de beloningsstof die zegt "dit wil ik herhalen". Serotonine, hetzelfde spul dat in antidepressiva zit. En endorfine, je lichaamseigen morfine.

Onderzoekers noemen dit de helper's high. Het lijkt op een runner's high, maar dan zonder het hardlopen.

Het mooie is: niet alleen jij krijgt die cocktail. De ontvanger krijgt 'm ook. En die gaat het doorgeven. Je kent het wel — iemand laat je voorgaan in het verkeer, en bij de volgende file denk je: kom maar. Die deur die iemand galant voor je openhoudt? Je kijkt automatisch achter je of er nog iemand aankomt.

Drie mensen profiteren dus: jij, de ontvanger, en iemand die je nooit zult zien.

Nu zeg je misschien: ik ben al aardig. Ik houd weleens een deur open. Klopt waarschijnlijk. Maar een echte act of kindness voldoet aan twee criteria. Eén: je hebt er geen direct praktisch voordeel bij. Die deur openhouden voor je belangrijkste klant? Slim, maar geen act of kindness. Diezelfde deur openhouden voor de schoonmaker met haar kar, en zelf de lift uit stappen? Dat telt.

Twee: het is iets wat je normaal niet doet. Als je altijd al deuren openhoudt, is dat geen extra vriendelijkheid meer. Dan ga je op zoek naar iets nieuws. Twee koffie bestellen bij de Starbucks en er eentje weggeven. Een compliment geven aan iemand die het nooit hoort. Een briefje achterlaten.

Een manager van een hotel in Singapore vouwde de handdoeken op de kinderkamer tot een monster — met de knuffels van de kinderen in een gevechtspose erbij. Twee weken later had hij een handgeschreven bedankbrief van de vader. Die man kon het niet laten. Hij móest het doorgeven.

Dat is het punt. Je start een keten waarvan je het einde nooit zult zien. Maar je weet dat 'ie er is.

En misschien, heel misschien, klimt die 3 of 4 dan weer een beetje omhoog.

‍