Jos Burgers: Wie ophoudt beter te willen worden, houdt op goed te zijn

Stel je voor dat iemand op een verjaardag vraagt hoe je aan je baan bent gekomen, en je antwoordt: er waren twaalf sollicitanten en ik was de goedkoopste. Geen fijn idee, toch? Toch is dat precies de positie waarin je belandt als je op je werk alleen het hoognodige doet. Spreker en auteur Jos Burgers was te gast in For Hungry Minds, en zijn boodschap was even simpel als ongemakkelijk: iets extra's doen, doe je in de eerste plaats voor jezelf. Veel mensen denken: daar word ik niet voor betaald. Burgers draait het om. Word je waardevoller, dan word je iemand die ze voor geen goud kwijt willen, en pas dan ga je ook meer verdienen. Je waarde zit niet in je prijs, maar in hoe onmisbaar je bent voor de mensen om je heen. Wie ophoudt beter te willen worden, houdt op goed te zijn.

Stop met sukkelzinnen
Het eerste idee dat blijft hangen zijn wat Burgers "sukkelzinnen" noemt: opmerkingen waar je stiekem het woord sukkel achter kunt zetten. "Had je er zelf aan gedacht om dat voor te bereiden?" "Denk je dat wij daar niet aan denken?" Sukkel. Je zegt het er niet bij, maar de ander hoort het wel, en de relatie zakt ter plekke. Hetzelfde moment, andere woorden: "Goed dat je het even noemt, dan ben ik vast niet duidelijk genoeg geweest." Het kost je geen extra seconde, en het levert je een betere band op. Sukkelzinnen zijn verwijten en beschuldigingen in vermomming, en je hoeft ze alleen maar te vervangen door begrip.

Doe niet wat iemand vraagt
Het tweede idee komt uit zijn boek Gek op gaten. Iemand vraagt om een boor, maar wil eigenlijk een gat. Geef daarom niet meteen antwoord op de vraag, maar zoek de vraag achter de vraag. Vraagt een collega om een lijstje met openstaande posten, vraag dan eerst waar hij het voor nodig heeft. Misschien heeft hij iets heel anders nodig waar hij veel meer aan heeft. Geen antwoord geven op een vraag is verrassend moeilijk, want je weet veel en je bent enthousiast, dus het antwoord rolt er zo uit. Juist even inhouden is waar de winst zit. Datzelfde geldt voor leidinggevenden. Burgers' advies: geef geen antwoorden meer op vragen van je mensen, maar vraag ze om met een voorstel te komen. Komt een medewerker met "die klant wil twee dagen eerder leveren, wat moet ik zeggen?", antwoord dan niet met de oplossing, maar met "kom maar met een voorstel." Dan moet die medewerker nadenken over de gevolgen, en groeit hij. Jij hoeft alleen nog "goed plan" te zeggen. Voor de baas wordt het leuker, voor de medewerker spannender, en iedereen wordt beter.

En dan de aandacht. Burgers gelooft in oprechte interesse, maar zet er meteen bij: als je het meent. Wordt het een trucje, dan prikken mensen er zo doorheen. Hij gebruikt een mooi beeld. Als je het fotoalbum van een bruiloft doorbladert, blijf je het langst hangen bij de foto's waar je zelf op staat. Mensen kijken nu eenmaal liever naar zichzelf. Dus heb oog voor wat de ander boeit, en als je dat oprecht interessant vindt, mag het je best moeite kosten. Een naam of een detail even noteren zodat je er de volgende keer naar vraagt, maakt het niet minder gemeend. Het maakt zichtbaar dat iemand ertoe doet. Zijn rode draad, of het nu over collega's, klanten of je eigen baan gaat: doe het niet omdat het moet, maar omdat je zelf beter en waardevoller wilt worden. Wie dat blijft willen, blijft goed.

Bronnen: ideeën en voorbeelden van Jos Burgers, onder meer uit zijn boek "Gek op gaten"