Vloeken als self-care.. WTF?

Je gratis pijnstiller zit in je mond Over de wetenschap van vloeken

Je kent het. Midden in de nacht naar het toilet, en dan — bam — je kleine teen vol tegen de deurpost. Je wílt vloeken, maar je houdt je in. Het hele huis slaapt. Dus je bijt op je tanden en de pijn lijkt eindeloos te duren.

Fout. Je had gewoon moeten vloeken.

In 2009 deed psycholoog Richard Stevens van Keele University een briljant experiment. Hij liet studenten hun hand in een bak ijswater van 5 graden stoppen — pijnlijk, maar niet schadelijk. De ene groep mocht herhaaldelijk "fuck" zeggen, de andere groep een neutraal woord zoals "tafel". Het resultaat: de vloekers hielden het 160 seconden vol, de niet-vloekers slechts 100. Dat is 60% langer in dezelfde oncomfortabele situatie, puur door een woordkeuze.

Maar hier wordt het interessant. Stevens testte ook nepvloekwoorden. "Vouch" in plaats van "fuck". Of het prachtige "twistpipe". Geen effect. Je brein laat zich niet foppen. Alleen échte krachttermen — woorden die voor jou taboe voelen — activeren het mechanisme.

Wat gebeurt er precies? Normale taal wordt verwerkt in je buitenste hersenlaag. Vloeken zit dieper, in je rechter hersenhelft. Het is evolutionair oud, primitief. Vergelijk het met een kat waar je per ongeluk op gaat zitten: die grauwt en haalt uit. Die vloek van jou is het menselijke equivalent daarvan. Een oerkreet die zegt: er is iets mis, ik voel pijn, ik ben in gevaar.

Dit verklaart ook waarom mensen met ernstig hersenletsel die niet meer kunnen praten, vaak nog wél kunnen vloeken. Het zit zo diep.

Nu denk je misschien: moet ik de hele dag gaan lopen schelden? Nee. Sterker nog, als je constant vloekt, verliest het zijn kracht — net als paracetamol die je elke dag slikt. De truc is om je krachtterm te reserveren voor wanneer je hem nodig hebt.

En die krachtterm moet écht taboe voor jou zijn. Gebruik je "tering" tien keer per dag zonder erbij na te denken? Dan werkt 'ie niet als pijnstiller. Kies een woord waar je van binnen een beetje van schrikt. Eentje die je eigenlijk niet wilt dat anderen horen.

Sommige ziekenhuizen snappen dit al. Bij procedures waar ze de pijn niet kunnen wegnemen, stimuleren ze patiënten om te vloeken. Omdat het werkt.

Dus de volgende keer dat je je teen stoot, die hete pan vastpakt, of door iets naars heen moet: geef jezelf toestemming. Het is geen gebrek aan zelfbeheersing. Het is self-care.

‍